urunkat126.jpg
 

Karbonmonoksit Gazı ve Korunma


Karbonmonoksit Gazı ve Korunma Her yıl ülkemizde yüzlerce insan Karbonmonoksit gazından zehirlenerek hayatını kaybetmektedir. Bu zehirlenmenin kaynağı sanıldığı gibi kullanılan yakıttan dolayı değildir. Zehirlenme fosil yakıt denilen (Kömür,Odun,Petrol ürünleri vb.) yakıtların eksik yanması ve ortamdaki oksijenin azalmasından kaynaklanmaktadır. Açığa çıkan Karbonmonoksit (CO) gazı rengi kokusu ve tadı olmadığından dolayı hissedilemez.

Karbonmonoksit Zehirlenmesi kişilerde Başağrısı, Bulantı, Kusma, Konuşmakta zorlanma, Bilinç Bulanıklığı(Şaşkınlık) ve huzursuzluk gibi GRİBE benzer belirtilere yol açar. Belirtiler gribe benzer olduğundan Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi hatalı teşhis edilebilir

Karbonmonoksit zehirlenmesine karşı korunmanın en etkili yolu karbonmonoksit dedektörüdür.

Satın alacağınız karbonmonoksit dedektörünü iyi seçmelisiniz. Aksi halde telafisi imkansız mağduriyetlerle karşılaşabilirsiniz. Mağduriyetlerin yaşanmaması, doğruluk ve istikrarı sağlayacak standart kalite için kullanacağınız Karbonmonoksit Dedektörünün özelliklerine geçmeden önce sinsi katil karbonmonoksit gazını tanıyalım:

1. KARBONMONOKSİT NEDİR?

Karbonmonoksit (CO), renksiz, kokusuz, tatsız (yani varlığı hissetmesi zor), havadan hafif ve çok düşük yoğunluklarda bile zehirleyici bir gazdır. Havadan hafif olduğundan genellikle odaların üst, yani tavan kısımlarında toplanır. Karbonmonoksit (CO)gazı yanıcı olduğundan havadaki karışımı %12-75 arasında olduğunda patlayabilir. Duvarlardan bile sızabilir. Vücuda solunum yolu ile girer. Vücutta parçalanmaz, solunum yolu ile dışarı atılır.

Karbonmonoksit (CO) zehirlenmeleri sıklıkla kapalı bir ortamda meydana gelen yanma sırasında olur. Solunum zehiri olan Karbonmonoksit ile meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmaz ise zehirlenmeler ölümle sonlanabilir.

Kömür ve petrol gibi HC’lu fosil yakıtlar yetersiz oksijen (hava) ile yakılmasıyla CO gazı ortaya çıkar:

C (katı kömür veya fosil yakıt) + ½ O2 (havadan) = CO (çıkan gaz)

Alev rengine bakarak yanmanın tam veya eksik olduğu belirlenebilir.

Mavi alev rengi genellikle tam yanmayı, portakal alev rengi eksik yanmayı ve
CO oluşumunu, sarı alev renkli alev ise ısıtıcının hiç yakılmamasını ifade eder.

2. KARBONMONOKSİT (CO) KAYNAKLARI:

Kapalı ortamda meydana gelen yanmalar (açık ocaklar, bacasız kömür sobaları, doğalgaz/LPG”li şofben ve kombiler, bacasız gaz sobaları (Gazlı Japon Sobaları, LPG Tüplü Isıtıcılar) gibi..)
Isıtma amacıyla kullanılan her türlü soba ve ocakta (Doğalgaz/LPG’li, linyitli, kok kömürlü vb..) yanma sırasında oluşur.
Karbonmonoksit (CO), havagazı ve jeneratör gazlarının bileşiminde bulunur. Ayrıca kokhane gazlarında, yangın ve patlamalarda çıkan dumanlarda vardır.
Motorların Ekzost gazlarında vardır. (benzinli motorlarda çok, dizel motorlarda daha az.) Özellikle kapalı garaj, park binaları, feribotlar, motor onarım ve bakım işlikleri bu bakımdan tehlikelidir. Ayrıca:

Yanlış yapılmış ve defektli her tür ısıtma sistemleri,
Açık ocaklar,
Karbonmonoksitli (CO) gazların üretimi, dağılımı, kullanımı,
Tünel, maden ocağı gibi yerlerdeki yangın ve patlamalar,
Kimya endüstrisinde Karbonmonoksit (CO) kullanılan işlemler.

3. KARBONMONOKSİT (CO) ETKİ ŞEKLİ:

Karbonmonoksit’ in (CO) zehirli etkisi hemoglobin (Hb) (Kanda oksijen taşıyan eritrositlerin (kırmızı kan hücrelerinin) içeriğinde bulunan bir madde) oksijene göre çok daha fazla bağlanmasından kaynaklanır. Ortaya çıkan Karbonoksihemoglobin (CO-Hb) hipoksomiye neden olur. Bu birleşme geri dönüşümlüdür, yani ayrılabilir.

Karbonmonoksitin (CO) hemoglobine olan bağlanma kapasitesi, oksijeninkinden ortalama 200 kat daha hızlıdır. CO-Hb bileşiminin tüm vücut genelindeki durumu zehirlenmenin derecesini belirler.Bu da şu etkenlere bağlıdır:

Soluk alma havasındaki CO yoğunlaşması,
Solunum dakika hacmi, etki süresi,
Hemoglobin miktarı.

4. KARBONMONOKSİT (CO) ZEHİRLENMESİ VE BELİRTİLERİ:

Hemoglobinin % 20 si Karbonoksihemoglobin’ ne (CO-Hb) dönüştükten sonra aşağıdaki belirtiler şiddetlenir:

Baş ağrısı,
Baş dönmesi,
Bulantı, kusma,
Taşikardi ve kan basıncı yükselmesi,
Kulak çınlaması,
Dalgınlık,
Genel bitkinlik ve halsizlik,
Bazen pektanjinöz yakınmalar.

Düşük Seviye: Genellikle 50 ppm ve aşağısı

Orta Seviye* : Genellikle 50 ppm ile 100 ppm arasında

Yüksek Seviye: Zehirlenme belirtilerini gösteren biri yok ise genellikle 100 ppm ve üstü

Tehlikeli Seviye: Zehirlenme belirtilerini gösteren biri var ise genellikle 100 ppm ve üstü

Zehirlenme belirtileri genellikle orta seviyeden sonra baş gösterir.
İyi bir karbonmonoksit dedektörü orta seviyede alarm verebilmelidir.
Aksi bir durumda zehirlenme kaçınılmazdır.


Tüm Hakları Saklıdır © 2011 AE Bina Teknolojileri
Tasarım Ankara Rehberi  | Yayınlama Ankara Hosting